Eth Conselh Generau d'Aran: autogovèrn, identitat e servicis ara ciutadania
Era Lei 1/2015 deth regim especiau d'Aran represente un hèt istoric entara Val d'Aran. Aguest tèxte legau reconeish Aran coma ua realitat nacionau occitana damb identitat culturau, istorica, geografica e lingüistica pròpria e consolide eth sòn sistèma d'autogovèrn laguens de Catalunya.
Eth Conselh Generau d'Aran ei era institucion qu'exercís aguest autogovèrn e assumís era representacion, eth govèrn e era administracion deth territòri. Ath madeish temps, gestione fòrça servicis publics e competéncies que permeten adaptar es politiques publiques ara realitat e as besonhs dera ciutadania aranesa.
Qué ei eth Conselh Generau d'Aran?
Eth Conselh Generau d'Aran ei era institucion istorica e democratica que represente ara comunitat aranesa. Era sua composicion actuau manten era tradicion des sies terçons istorics e ei formada per tretze conselhèrs e conselhères escuelhudi democraticament pera ciutadania. Eth Sindic o Sindica d'Aran n'ei era maxima autoritat institucionau.
Institucion representativa, de govèrn e d'administracion dera Val d'Aran
Autogovèrn e identitat pròpria
Era Lei d'Aran reconeish era singularitat d'Aran e garantís era sua autonomia entà governar e gestionar es ahèrs publics deth territòri. Aguest reconeishement se fonamente ena istòria, era lengua, era cultura e es institucions pròpries que, pendent sègles, an configurat era identitat aranesa.
Eth Conselh pòt aprovar normatives pròpries, organizar es sòns servicis e participar ena defensa des interèssi d'Aran deuant dera Generalitat e des autes administracions.
Era Lei en 4 punts claus
Reconeish Aran coma realitat nacionau occitana
Garantís era proteccion e promocion der aranés
Consolide eth Conselh Generau coma institucion d'autogovèrn
Atribuís competéncies pròpries e servicis publics
Lengua e cultura
Ua des competéncies mès importantes deth Conselh Generau d'Aran ei era proteccion dera lengua pròpria. Era lei establís qu'er aranés ei era lengua pròpria d'Aran e era lengua d'usatge normau des administracions publiques deth territòri.
• Foment der aranés
• Normalizacion lingüistica
• Promocion dera cultura aranesa e occitana
• Gestion deth patrimòni culturau
• Archius e hons documentaus
• Activitats de difusion culturau
Er aranés ei un des pilars fondamentaus dera identitat aranesa e un element centrau dera accion publica deth Conselh.
Servicis publics e benèster
Era Lei d'Aran establís que totes es persones an dret a accedir as servicis publics en condicions d'igualtat. Per açò, eth Conselh impulse politiques orientades ath benèster sociau, era salut, era proteccion des persones vulnerables e era coesion sociau.
• Era atencion as persones granes
• Era proteccion dera mainadèra
• Era igualtat d'oportunitats
• Era integracion sociau
• Era promocion dera salut
• Era atencion ara dependéncia
Territòri, miei ambient e desvolopament
Eth Conselh Generau d'Aran a un papèr fòrça important ena gestion deth territòri. Era lei li atribuís competéncies e responsabilitats en matèria de patrimòni naturau, sostenibilitat, urbanisme, ordenacion territoriau e desvolopament economic.
• Era preservacion deth paisatge
• Era proteccion dera montanha
• Eth foment des activitats economiques
• Era promocion toristica
• Era sostenibilitat ambientau
Principaus competéncies deth Conselh
Lengua e cultura
Patrimòni culturau
Torisme
Servicis sociaus
Salut e benèster
Ordenacion deth territòri
Miei ambient
Proteccion civila
Participacion ciutadana
Desvolopament economic
Aguestes competéncies permeten qu'eth Conselh Generau d'Aran age un papèr actiu ena gestion deth dia a dia deth territòri e ena melhora dera qualitat de vida dera ciutadania.
Ua institucion ath servici d'Aran
Eth Conselh Generau d'Aran ei fòrça mès qu'ua administracion locau. Ei era institucion que represente era comunitat aranesa, protegís era sua identitat e gestione servicis e politiques publiques fondamentaus entath present e eth futur dera Val d'Aran. A trauès deth regim especiau reconeishut pera Lei 1/2015, Aran dispòse d'un modèl pròpri d'autogovèrn destinat a preservar era sua singularitat e a garantir eth benèster dera sua ciutadania.